Lokma anahtarları; somun ve civataları bağlantının dışından kavrayarak sıkmak veya gevşetmek için kullanılan değiştirilebilir başlıklardır. Tek başına kullanılmaz; kare sürücü ölçüsü uyumlu cırcır kolu, T kol, uzatma kolu veya başka bir çevirme aparatıyla birlikte çalışır.
Tuğra Hırdavat lokma anahtarları kategorisinde kısa ve derin tekli lokmalar, lokma anahtar takımları, cırcır kolları, T kollar, ara kollar, mafsallar, kare sürücülü adaptörler, bits tutucu lokmalar ve buji lokma anahtarları bulunur. Ürün seçerken yalnızca somun ölçüsüne değil; lokmanın kare sürücü bağlantısına, uzunluğuna ve kullanılacak kola da bakılmalıdır.
Farklı anahtar türlerini birlikte değerlendirmek için anahtarlar ve lokma takımları kategorisine dönebilirsiniz.
Bir lokma anahtarında birbirinden farklı iki temel ölçü bulunur. Bunlardan ilki somun veya civatayı kavrayan ağız ölçüsüdür. İkincisi ise lokmanın cırcır koluna ya da uzatma parçasına bağlandığı kare sürücü ölçüsüdür.
Örneğin “17 mm, 1/2 inç lokma” ifadesinde 17 mm bağlantı elemanını kavrayan ağız ölçüsünü; 1/2 inç ise lokmanın bağlanacağı kare sürücüyü belirtir. Ağız ölçüsünün doğru olması, lokmanın mevcut cırcır koluyla uyumlu olduğu anlamına gelmez. İki ölçü ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
| Ölçü | Neyi belirtir? | Nasıl kontrol edilir? |
|---|---|---|
| Ağız ölçüsü | Lokmanın kavrayacağı somun veya civatanın ölçüsünü | Bağlantının dıştan düz yüzeyleri arasındaki ölçüyle eşleştirilir |
| Kare sürücü ölçüsü | Lokmanın cırcır, kol, uzatma veya mafsala bağlandığı bölümü | Lokma ve kullanılacak aparatta 1/4, 3/8 veya 1/2 gibi aynı bağlantı aranır |
| Lokma uzunluğu | Lokmanın kısa veya derin yapıda olduğunu | Saplama boyu, somunun konumu ve çevredeki çalışma alanına göre seçilir |
1/4, 3/8 ve 1/2 inç ifadeleri lokmanın somuna geçen ağız ölçüsünü değil, kare sürücü bağlantısını gösterir. Bu nedenle 10 mm ağız ölçüsüne sahip bir lokma 1/4, 3/8 veya başka bir sürücü bağlantısıyla üretilebilir.
| Kare sürücü | Katalogdaki tipik ürünler | Seçimde dikkat edilecek nokta |
|---|---|---|
| 1/4 inç | Küçük ölçülü lokmalar, mini lokma takımları, bits uçlu setler, kısa ara kollar ve T kollar | Kullanılacak cırcır, ara kol ve mafsalın da 1/4 bağlantılı olması gerekir |
| 3/8 inç | Tekli lokmalar, lokma takımları, buji lokmaları, ara kollar ve mafsallar | Lokma ağzı ile kare sürücü ölçüsü birbirine karıştırılmamalıdır |
| 1/2 inç | Daha geniş ölçü aralığına sahip tekli lokmalar, derin lokmalar, lokma takımları, cırcır ve uzatma kolları | Kullanılacak kolun bağlantısı ve iş için gereken lokma ölçüsü birlikte kontrol edilmelidir |
Bir sürücü ölçüsünün diğerinden her durumda daha iyi olduğu söylenemez. Doğru seçim; bağlantı ölçüsüne, çalışma alanına, mevcut takım sistemine ve yapılacak işlemin gerektirdiği kuvvete göre yapılır.
Kısa lokmalar, somunun veya civata başının yüzeye yakın olduğu standart bağlantılarda kullanılır. Derin lokmaların gövdesi daha uzundur. Uzun saplama üzerinde bulunan somunlara veya bağlantının çevresindeki parçalar nedeniyle daha fazla erişim mesafesi gereken bölgelere ulaşmak için değerlendirilebilir.
Derin lokma seçerken yalnızca toplam uzunluğa bakılmamalıdır. Ağız ölçüsü, kare sürücü bağlantısı ve lokmanın iç yapısı yapılacak bağlantıyla uyumlu olmalıdır. Bağlantıya kısa lokmayla rahatça erişilebiliyorsa sırf daha uzun göründüğü için derin lokma almak ek bir fayda sağlamaz.
| Bağlantının durumu | Değerlendirilebilecek lokma | Kontrol noktası |
|---|---|---|
| Somun yüzeye yakın | Standart kısa lokma | Lokmanın bağlantı çevresine sığması |
| Somun uzun saplama üzerinde | Derin lokma | Lokmanın iç derinliği ve saplama uzunluğu |
| Bağlantı çevresi dar | Dış çapı ve uzunluğu çalışma alanına uygun lokma | Yalnızca ağız ölçüsü değil, lokmanın dış gövdesi de kontrol edilmelidir |
Düzenli olarak tek bir somun veya civata ölçüsüyle çalışan kullanıcılar için tekli lokma daha doğrudan bir seçim olabilir. Farklı ölçülerde montaj, bakım veya servis işi yapan kullanıcılar ise ihtiyaç duydukları ağız ve kare sürücü ölçülerini içeren lokma takımlarını değerlendirebilir.
Lokma takımı seçerken yalnızca kutunun üzerindeki toplam parça sayısına bakılmamalıdır. Setin içinde gerekli lokma ölçülerinin yanı sıra cırcır kolu, uzatma kolu, mafsal, T kol veya bits tutucu gibi gerçekten kullanılacak parçaların bulunup bulunmadığı kontrol edilmelidir.
| İhtiyaç | Daha uygun seçenek | Kontrol edilecek detay |
|---|---|---|
| Tek ölçüde tekrarlanan iş | Tekli lokma | Ağız ve kare sürücü ölçüsü |
| Farklı ölçülerde bakım ve montaj | Lokma takımı | Gerekli ölçülerin sette bulunması |
| Vida ve somun bağlantılarının birlikte bulunduğu işler | Lokma ve bits uçlu karma takım | PH, PZ, Torx veya Alyan uçların gerçek ihtiyaca uygun olması |
| Mevcut takımda eksik bir ölçü | Uyumlu tekli lokma | Mevcut cırcırın kare sürücü ölçüsü |
Cırcır kolu, lokmanın bağlantı üzerinde her dönüşten sonra çıkarılmadan ileri ve geri hareket ettirilmesini sağlar. Seçilecek cırcırın kare sürücü ölçüsü, lokmayla aynı olmalıdır. Dönüş yönü ve diş yapısı ürün özelliklerinden kontrol edilmelidir.
T kol, lokmanın iki elle veya farklı tutuş noktalarından çevrilmesine yardımcı olan bir bağlantı koludur. Çalışma alanı ve kol uzunluğu ürün seçiminde dikkate alınmalıdır.
Ara kol veya uzatma kolu, lokma ile cırcır arasındaki mesafeyi artırır. Çevresindeki parçalar nedeniyle doğrudan ulaşılamayan bağlantılarda kullanılır. Ara kolun iki bağlantı ucu da mevcut lokma sistemiyle uyumlu olmalıdır.
Mafsal, cırcır ile lokmanın aynı eksende yerleştirilemediği açılı bağlantılarda hareket payı sağlar. Mafsalın kullanılabilmesi, bağlantının çevresindeki boşluğa ve uygulanacak çalışma açısına bağlıdır.
Kare sürücülü redüksiyonlar, farklı sürücü ölçülerine sahip lokma ve kollar arasında bağlantı kurulmasına yardımcı olur. Örneğin ürün üzerinde yazan dişi ve erkek bağlantı ölçüleri, hangi tarafta hangi kare sürücünün bulunduğunu gösterir. Adaptör kullanılması sistemin çalışma kapasitesini otomatik olarak artırmaz; kullanılacak bütün parçaların işe uygunluğu ayrıca kontrol edilmelidir.
Buji lokmaları, motor bujilerinin sökülmesi ve takılması için tasarlanmış özel lokmalardır. Katalogda 16 mm ve 21 mm gibi farklı buji lokması seçenekleri bulunur. Ürünlerde bujiyi lokma içinde tutmaya yardımcı olan lastikli yapı bulunabilir.
Buji lokması seçerken yalnızca araç markasına bakılmamalıdır. Bujinin altı köşe ölçüsü, lokmanın kare sürücüsü, bağlantının derinliği ve ürünün açıklanan kullanım biçimi kontrol edilmelidir.
Bits uçlu lokma takımları; dış altı köşe somun ve civataların yanında PH, PZ, düz, Torx veya Alyan profilli vidalarla da çalışan kullanıcılar için değerlendirilebilir. Bu setlerde lokmalar, bits uçlar, bits tutucular, cırcır kolu ve uzatma parçaları bir arada bulunabilir.
Set seçerken yalnızca “38 parça” veya “42 parça” gibi toplam sayıya bakmak yeterli değildir. Kullanılacak lokma ölçülerinin, vida başı profillerinin ve bağlantı parçalarının set içeriğinde gerçekten bulunması gerekir.
Matkap veya vidalama makinesine doğrudan takılacak somun lokma uçları aranıyorsa manuel lokma takımlarından ayrı olarak lokma adaptörleri kategorisi incelenmelidir. PH, PZ, Torx ve Alyan makine uçları için ise vidalama uçları kategorisine geçilebilir.
Standart el lokmaları, ürün açıklamasında darbeli veya makineyle kullanıma uygun olduğu açıkça belirtilmedikçe darbeli somun sıkma makinesi için seçilmemelidir. Manuel kullanım için sunulan krom kaplı lokmalar ile darbeli kullanım için üretilen lokmalar aynı ürün sınıfı değildir.
Makineyle kullanım planlanıyorsa ürünün bağlantı ölçüsü kadar üreticinin kullanım açıklaması da kontrol edilmelidir. Yalnızca lokmanın cihaza fiziksel olarak takılabilmesi, güvenli ve uygun olduğu anlamına gelmez.
Katalogdaki tekli lokmaların önemli bölümü altı köşe yapıdadır. Lokma ağzı somun veya civataya tam oturmalıdır. Büyük gelen lokma bağlantı üzerinde boşluk yapar; küçük lokma ise yerleşmez. Yakın görünen farklı ölçülerin zorla kullanılması, bağlantının köşelerine ve lokmaya zarar verebilir.
Bağlantı ölçüsünden emin olunmadığında ürün ismine bakarak tahmin yürütmek yerine gerçek ölçü belirlenmelidir. Metrik ölçüler milimetreyle ifade edilir. Kare sürücüde kullanılan inç ifadesi ise farklı bir ölçüyü tanımlar. Aynı ürün adında hem milimetre hem inç görülmesinin sebebi budur.
Lokma anahtarı fiyatları; ürünün ağız ölçüsüne, kare sürücü bağlantısına, kısa veya derin yapısına, tekli ya da takım halinde sunulmasına, takım içeriğine, cırcır ve yardımcı bağlantı parçalarına, üretim özelliklerine ve markaya göre değişebilir.
Set karşılaştırmasında toplam parça sayısı tek başına yeterli değildir. İhtiyaç duyulan ölçülerin bulunmadığı 42 parçalı bir takım, gerekli ölçüleri içeren daha küçük bir takımdan daha kullanışlı olmayabilir. Karşılaştırma; ağız ölçüleri, kare sürücü sistemi ve takım içeriği üzerinden yapılmalıdır.
Hayır. Lokmanın çevrilebilmesi için kare sürücü ölçüsü uyumlu cırcır kolu, T kol, lokma tornavida veya başka bir çevirme aparatı gerekir.
17 mm, lokmanın somun veya civatayı kavrayan ağız ölçüsüdür. Lokmanın cırcır koluna bağlandığı kare sürücü ölçüsü ayrıca 1/4, 3/8 veya 1/2 inç gibi bir değerle belirtilir.
Doğrudan takılmaz. Lokma ve cırcırın kare sürücü ölçüleri farklıdır. Uygun ölçülerde bir redüksiyon adaptörü kullanılabilir; ancak bütün parçaların yapılacak işe uygunluğu kontrol edilmelidir.
Derin lokma, uzun saplama üzerinde bulunan somunlara veya standart kısa lokmayla erişilemeyen daha derin bağlantılara ulaşmak için kullanılır.
Seçim bağlantı ölçülerine, çalışma alanına, uygulanacak işleme ve mevcut takım parçalarına göre yapılmalıdır. Lokma, cırcır, uzatma ve mafsal aynı kare sürücü sistemiyle uyumlu olmalıdır.
Parça sayısı setin kapsamını gösterir ancak tek başına yeterli değildir. Gerekli ağız ölçüleri, kare sürücü bağlantıları ve yardımcı parçalar sette yoksa yüksek parça sayısı kullanıcıya fayda sağlamaz.
Ürün açıklamasında darbeli kullanıma uygunluğu açıkça belirtilmiyorsa kullanılmamalıdır. El lokmaları ile darbeli kullanım için üretilen lokmalar ayrı ürün sınıflarıdır.
Bu değer araç adına göre tahmin edilmemelidir. Kullanılan bujinin altı köşe ölçüsü belirlenmeli ve 16 mm, 21 mm veya başka bir ölçüdeki uygun buji lokması seçilmelidir.
Hayır. Ara kol lokma ile cırcır arasındaki erişim mesafesini artırır. Adaptör veya redüksiyon ise farklı bağlantı ölçüleri ya da bağlantı tipleri arasında geçiş sağlar.
Somun veya civatanın ağız ölçüsünü belirleyin, mevcut cırcır kolunun kare sürücü bağlantısını kontrol edin ve bağlantının konumuna göre kısa ya da derin lokma seçin. Tekli lokmaları, cırcır ve uzatma parçalarını veya farklı ölçüleri bir arada sunan lokma takımlarını karşılaştırarak ihtiyacınıza uygun ürünü sepetinize ekleyin.
0
)