×
Hırdavatçıdan vida alırken veya online sipariş verirken karşınıza çıkan "4x30", "5x60", "3.5x18" gibi ifadeler ilk bakışta kafa karıştırıcı olabilir. Oysa vida ölçüleri aslında çok basit bir mantığa dayanır. Doğru ölçüyü anlamak, projenizin sağlamlığı ve estetiği açısından kritik önem taşır.
Boy, vidanın en tepesinden (baş dahil) uç kısmına kadar ölçülür. Çünkü havşa başlı vida tamamen malzemenin içine gömülür; baş kısmı dışarıda kalmaz.Vida başı türleri yazımızda tüm baş şekillerini ve ölçüm farklarını detaylı anlattık.
Boy, başın bittiği yerden (pulun altından) uca kadar ölçülür. Baş kısmı malzeme yüzeyinin üzerinde kaldığı için ölçüye dahil edilmez.
Civatalarda boy, başlığın alt yüzeyinden uca kadar ölçülür. Başlık ölçüye dahil değildir. Civata ölçüleri hakkında daha fazla bilgi için civata ölçüleri tablosu: M6, M8, M10 yazımıza göz atabilirsiniz.
Vida çapı, bağlantının ne kadar yük taşıyacağını belirleyen temel faktördür. Gövde ne kadar kalınsa, vidanın makaslama (kesilme) direnci o kadar artar.
| Çap Aralığı | Uygun Kullanım Alanı | Örnek İşler |
|---|---|---|
| 3 – 3,5 mm | Hafif yük, ince parçalar | Resim çerçevesi, menteşe, ince ray montajı |
| 4 – 4,5 mm | Orta yük, standart mobilya | Gardırop, masa, kitaplık, dolap montajı |
| 5 – 6 mm | Ağır yük, dış mekan | Teras, pergola, raf sistemi, kapı kasası |
Dikkat: Kalın çaplı vida kullanırken ahşabın çatlamasını önlemek için mutlaka vidanın çapından 1–1,5 mm daha ince bir matkap ucuyla kılavuz delik açın. Örneğin 5 mm çapında bir vida için 3,5 mm matkap ucu kullanın.
Hırdavat dünyasında bazı ölçüler "joker" niteliğindedir ve her atölyede bulunması gerekir. Özellikle mobilya montajı ve hafif inşaat işlerinde en sık tercih edilen vida ölçüleri:
| Vida Ölçüsü | Kullanım Alanı | Uygun Malzeme Kalınlığı | Taşıma Kapasitesi |
|---|---|---|---|
| 3.5x16 | Menteşe, ince aksesuar | 10–12 mm | Düşük |
| 3.5x18 | İnce menteşe ve ray montajı | 12–16 mm sunta | Düşük |
| 4x30 | Standart mobilya birleştirme | 18 mm MDF/Sunta | Orta |
| 4x40 | İki levhayı birbirine bağlama | 30–35 mm toplam kalınlık | Orta-Yüksek |
| 4x50 | Kalın panel, süpürgelik | 35–40 mm | Yüksek |
| 5x60 | Süpürgelik, kapı kasası montajı | 40–50 mm ahşap/duvar | Yüksek |
| 5x80 | Çatı mertekleri, ağır karkas | 50–60 mm | Yüksek |
| 6x100 | Çatı ve ağır karkas işleri | 80 mm ve üzeri kirişler | Çok Yüksek |
| 6x120 | Kiriş birleştirme, ağır yapı | 100 mm+ | Çok Yüksek |
Bu ölçülerdeki sunta vidalarınıTuğra Hırdavat'ta toptan fiyatlarla bulabilirsiniz.
Ahşap işlerinde doğru vida boyunu seçmek basit bir matematik işlemidir. Vida çok kısaysa bağlantı zayıf kalır; çok uzunsa malzemenin diğer yüzeyinden çıkar.
Altın kural: Vidanın uzunluğu, sabitlenecek ilk parçanın kalınlığının en az 2,5–3 katı olmalıdır.
18 mm kalınlığında bir suntayı bir zemine vidalayacaksınız. Vidanın en az 15–20 mm'lik kısmının alt taraftaki taşıyıcı malzemeye girmesi gerekir. Bu durumda 4x35 veya 4x40 idealdir.
İki parçayı üst üste koyarak birleştiriyorsanız, vidanın alt parçanın en az yarısına kadar girmesine dikkat edin. Örneğin iki adet 18 mm suntayı birleştirmek için 4x45 veya 4x50 seçmelisiniz.
Duvara bir raf veya dolap monte ediyorsanız, işin içine dübel girer. Dübel çapı vida çapını, dübel boyu da vida boyunu belirler. 8 mm dübel için hangi vida kullanılır? yazımızda bu eşleştirmeyi ayrıntılı olarak anlattık. Farklı duvar tipleri için uygun dübeli öğrenmek isterseniz hangi dübel hangi duvara kullanılır? rehberimize göz atın.
Ahşap vidası ölçüleri seçilirken malzemenin sertliği de önemlidir. Meşe veya ceviz gibi sert ağaçlarda daha ince ve uzun vidalar tercih edilirken, çam gibi yumuşak ağaçlarda daha kalın dişli vidalar daha iyi tutunma sağlar. Ahşap vidası nasıl seçilir? yazımızda malzemeye göre seçim detaylarını bulabilirsiniz.
Sadece ölçüye bakmak yetmez. Vidanın yapıldığı malzeme ve kaplama türü, kullanım ömrünü doğrudan etkiler.
| Kaplama | Korozyon Dayanımı | Uygun Ortam | Fiyat |
|---|---|---|---|
| Galvaniz (beyaz/sarı çinko) | Orta | İç mekan, kuru dış mekan | Ekonomik |
| Paslanmaz (Inox A2) | Yüksek | Dış mekan, banyo, mutfak | Yüksek |
| Paslanmaz (Inox A4) | Çok yüksek | Deniz kenarı, kimyasal ortam | Çok yüksek |
| Fosfat (siyah) | Düşük | Alçıpan montajı (iç mekan) | Ekonomik |
Dış mekan ve ıslak hacim projelerinde mutlaka paslanmaz vida kullanın. Paslanmaz inox ürünlerkategorimizde A2 ve A4 kalite vidaları inceleyebilirsiniz. Alçıpan montajı için ise fosfat kaplı özel alçıpan vidaları tercih edin.
Vidanın baş şekli, montaj yöntemini ve görünümü belirler.
Havşa baş: Ahşabın içine gömülür, yüzeyin düz kalmasını sağlar. Mobilya ve marangozlukta standarttır.
Yuvarlak (bombeli) baş: Yüzeyden hafif çıkıntı yapar. Dekoratif uygulamalar ve sac bağlantılarda kullanılır.
PZ (Pozidriv) vs PH (Phillips): Bu iki yıldız baş birbirine benzer ama aynı değildir. PZ başında küçük çapraz çizgiler (ek "x" işareti) bulunur. Yanlış uç kullanımı vidanın başını sıyırır. Detaylı karşılaştırmayı vida başı türleriyazımızda bulabilirsiniz.
Farklı vida tipleri, aynı ölçüyü farklı biçimde ifade edebilir. Bu bölümde en yaygın vida türlerinin ölçü gösterimlerini özetliyoruz.
| Vida Türü | Ölçü Gösterimi | Örnek | Açıklama |
|---|---|---|---|
| Sunta vidası | Çap × Boy | 4x40 | Dış diş çapı × toplam uzunluk |
| Sac vidası | ST çapı × Boy | ST4.2x19 | ST = sac vidası çapı |
| Metrik vida | M çapı × Boy | M5x20 | M = metrik diş çapı |
| Alçıpan vidası | Çap × Boy | 3.5x25 | İnce dişli, fosfat kaplı |
| Matkap uçlu vida | Çap × Boy | 4.8x19 | Ön delme gerektirmez |
Her vida türünün kendine özgü seçim kriterleri vardır. Hangi vida türünün nerede kullanıldığınıvida çeşitleri rehberimizde detaylı olarak anlattık.
4x30 ifadesi, vidanın gövde çapının 4 mm, toplam boyunun ise 30 mm olduğunu belirtir. Bu ölçü, özellikle 18 mm kalınlığındaki sunta ve MDF levhaların montajında en çok tercih edilen standarttır.
Vida çapı, dişli kısmın en dış noktalarından (tepeden tepeye) bir kumpas ile ölçülür. Kumpasınız yoksa milimetrik cetvel kullanabilirsiniz, ancak kumpas en doğru sonucu verir. Dişsiz gövde kısmını değil, dişlerin en geniş noktasını ölçmeniz gerekir.
Vidanın dişsiz gövde çapından (iç çap) biraz daha ince bir matkap ucu seçilmelidir. Örneğin 4 mm çapında bir vida için 2,5–3 mm matkap ucu ile ön delik açın. Bu, ahşabın çatlamasını önler ve vidanın dişlerinin malzemeye düzgün tutunmasını sağlar.
Sac vidalarında ölçüler ST (self-tapping) ön ekiyle gösterilir. Örneğin ST4.2x19, 4,2 mm çapında ve 19 mm boyunda bir sac vidası anlamına gelir. Sac vidaları, ince metal levhaları birbirine veya bir yüzeye bağlamak için kullanılır.
Metrik vidalarda "M" harfi metrik sistemi ifade eder. M5 demek, vidanın dış diş çapının 5 mm olduğu anlamına gelir. M5x20 ise 5 mm çapında, 20 mm boyunda bir metrik vidadır. Metrik vidalar genellikle bir somun ile birlikte kullanılır.
Vida ölçülerini doğru okumak ve seçmek, projenizin başarısının ilk adımıdır. Çap × boy formatını anladığınızda, malzeme kalınlığına göre uygun boyu hesaplamak kolaylaşır. Malzemenin sertliğini, ortam koşullarını ve yük durumunu da göz önünde bulundurarak hem çap hem kaplama seçiminizi yapın.
Aradığınız tüm ölçülerde vida çeşitleriiçin Tuğra Hırdavat ürün sayfamızı ziyaret edebilirsiniz. 945'ten fazla vida çeşidiyle projenize uygun bağlantı elemanını kolayca bulabilirsiniz.
11.03.2026
Tuğra Hırdavat © 2026 Tüm Hakları Saklıdır.
0
)
