Vida paketlerinin üzerindeki sayılar rastgele dizilmemiştir. Bu sayılar iki temel veriyi ifade eder: vida çapı ve vida boyu.
Hırdavatçıdan vida alırken veya online sipariş verirken karşınıza çıkan "4x30", "5x60", "3.5x18" gibi ifadeler ilk bakışta kafa karıştırıcı olabilir. Oysa vida ölçüleri aslında çok basit bir mantığa dayanır. Doğru ölçüyü anlamak, projenizin sağlamlığı ve estetiği açısından kritik önem taşır.
Yanlış ölçüde vida kullanmak; ahşabın çatlamasına, bağlantının gevşek kalmasına veya vidanın malzemenin diğer tarafından dışarı çıkmasına neden olabilir. Bu rehberde vida ölçülerini nasıl okuyacağınızı, hangi iş için hangi boyutu seçmeniz gerektiğini ve ölçü tablolarını bulabilirsiniz.
Metrik vida ölçülerini ayrıca incelemek isterseniz, M3, M4, M5, M6 ve M8 ölçülerini karşılaştırdığımız metrik vida ölçüleri tablosu rehberine de göz atabilirsiniz.
Vida ölçülerinde genel gösterim çoğunlukla çap x boy şeklindedir. İlk sayı vidanın gövde kalınlığını yani çapını, ikinci sayı ise vida uzunluğunu milimetre cinsinden gösterir.

Genel kural şudur: İlk sayı vidanın gövde kalınlığını, ikinci sayı ise toplam uzunluğunu milimetre cinsinden gösterir.
| Vida Ölçüsü | Çap | Boy | Ne Anlama Gelir? |
|---|---|---|---|
| 3.5x18 | 3,5 mm | 18 mm | 3,5 mm kalınlığında, 18 mm uzunluğunda vida |
| 4x30 | 4 mm | 30 mm | 4 mm kalınlığında, 30 mm uzunluğunda vida |
| 4x40 | 4 mm | 40 mm | 4 mm kalınlığında, 40 mm uzunluğunda vida |
| 5x60 | 5 mm | 60 mm | 5 mm kalınlığında, 60 mm uzunluğunda vida |
| 6x100 | 6 mm | 100 mm | 6 mm kalınlığında, 100 mm uzunluğunda vida |
Profesyonel ipucu: Ölçüler her zaman milimetre cinsinden değerlendirilmelidir. Marangozluk, mobilya, metal ve montaj işlerinde birkaç milimetrelik fark bile vidanın tutuşunu ve bağlantının sağlamlığını etkileyebilir.
Farklı çap, boy, baş tipi ve kullanım alanlarına göre ürünleri karşılaştırmak için vida çeşitleri, civata çeşitleri ve metrik vida çeşitleri kategorilerini inceleyebilirsiniz.
Bu soru, ustalar arasında bile karışıklığa yol açar. Çünkü vida boyunun nereden ölçüleceği, vidanın baş tipine göre değişir.
Havşa başlı vidalarda boy, vidanın en tepesinden yani baş dahil olacak şekilde uç kısmına kadar ölçülür. Çünkü havşa başlı vida tamamen malzemenin içine gömülür ve baş kısmı yüzeyde çıkıntı oluşturmaz. Vida başı formlarını daha detaylı incelemek için vida başı türleri rehberine göz atabilirsiniz.
Bombeli ya da mercimek başlı vidalarda boy, başın alt kısmından vida ucuna kadar ölçülür. Baş kısmı malzeme yüzeyinin üzerinde kaldığı için genellikle ölçüye dahil edilmez.
Altı köşe başlı civatalarda boy, başlığın alt yüzeyinden uca kadar ölçülür. Başlık ölçüye dahil değildir. Civata tipleri ve somun eşleştirmesi için civata ve somun çeşitleri rehberi faydalı olacaktır. Civata ölçüleri hakkında daha fazla bilgi için civata ölçüleri tablosu yazısını da inceleyebilirsiniz.
Vida çapı, bağlantının ne kadar yük taşıyacağını belirleyen temel faktörlerden biridir. Gövde çapı arttıkça vidanın bağlantı direnci de genellikle artar. Ancak her işte en kalın vidayı kullanmak doğru değildir. Malzeme kalınlığı, bağlantı noktası, yüzey yapısı ve kullanım amacı birlikte değerlendirilmelidir.
| Çap Aralığı | Uygun Kullanım Alanı | Örnek İşler |
|---|---|---|
| 3 - 3,5 mm | Hafif yük, ince parçalar | Resim çerçevesi, menteşe, ince ray montajı |
| 4 - 4,5 mm | Orta yük, standart mobilya | Gardırop, masa, kitaplık, dolap montajı |
| 5 - 6 mm | Ağır yük, dış mekan ve daha güçlü bağlantılar | Teras, pergola, raf sistemi, kapı kasası |
Dikkat: Kalın çaplı vida kullanırken ahşabın çatlamasını önlemek için vidanın çapına uygun ön delik açılması gerekebilir. Ön delik ölçüsü, vida tipine ve kullanılan malzemeye göre değişir.
Hırdavat dünyasında bazı ölçüler birçok işte kullanıldığı için atölyelerde sıkça bulunur. Özellikle mobilya montajı, ahşap bağlantı ve hafif inşaat işlerinde aşağıdaki vida ölçüleri yaygın şekilde tercih edilir.
| Vida Ölçüsü | Kullanım Alanı | Uygun Malzeme Kalınlığı | Taşıma Kapasitesi |
|---|---|---|---|
| 3.5x16 | Menteşe, ince aksesuar | 10-12 mm | Düşük |
| 3.5x18 | İnce menteşe ve ray montajı | 12-16 mm sunta | Düşük |
| 4x30 | Standart mobilya birleştirme | 18 mm MDF veya sunta | Orta |
| 4x40 | İki levhayı birbirine bağlama | 30-35 mm toplam kalınlık | Orta-Yüksek |
| 4x50 | Kalın panel, süpürgelik | 35-40 mm | Yüksek |
| 5x60 | Süpürgelik, kapı kasası montajı | 40-50 mm ahşap veya duvar bağlantısı | Yüksek |
| 5x80 | Çatı mertekleri, ağır karkas | 50-60 mm | Yüksek |
| 6x100 | Çatı ve ağır karkas işleri | 80 mm ve üzeri kirişler | Çok yüksek |
Bu ölçülerdeki sunta vidalarını Tuğra Hırdavat'ta farklı paket ve ölçü seçenekleriyle inceleyebilirsiniz.
Ahşap işlerinde doğru vida boyunu seçmek basit bir mantığa dayanır. Vida çok kısaysa bağlantı zayıf kalır; çok uzunsa malzemenin diğer yüzeyinden çıkar. Bu yüzden vida boyu, bağlanacak malzemenin kalınlığına ve bağlantının taşıyacağı yüke göre seçilmelidir.
Genel kural: Vidanın uzunluğu, sabitlenecek ilk parçanın kalınlığını güvenli şekilde geçmeli ve alttaki taşıyıcı malzemeye yeterli derinlikte tutunmalıdır.
18 mm kalınlığında bir suntayı bir zemine vidalayacaksanız, vidanın bir kısmının alt taraftaki taşıyıcı malzemeye girmesi gerekir. Bu durumda 4x35 veya 4x40 gibi ölçüler tercih edilebilir.
İki parçayı üst üste koyarak birleştiriyorsanız, vidanın alt parçaya yeterli derinlikte girmesine dikkat edilmelidir. Örneğin iki adet 18 mm suntayı birleştirmek için 4x45 veya 4x50 ölçüleri değerlendirilebilir.
Duvara raf veya dolap monte ederken işin içine dübel girer. Dübel çapı vida çapını, dübel boyu da vida boyunu etkiler. Bu eşleştirme için 8 mm dübel için hangi vida kullanılır? yazımızı inceleyebilirsiniz. Dübel montajında sorun yaşıyorsanız dübel neden tutmuyor? rehberi de faydalı olabilir. Farklı duvar tipleri için uygun dübeli öğrenmek isterseniz hangi dübel hangi duvara kullanılır? yazısına göz atabilirsiniz.
Ahşap vidası ölçüleri seçilirken malzemenin sertliği de önemlidir. Meşe veya ceviz gibi sert ağaçlarda ön delik gerekebilirken, çam gibi yumuşak ağaçlarda vida daha kolay tutunabilir. Malzemeye göre seçim detayları için ahşap vidası nasıl seçilir? rehberini inceleyebilirsiniz.
Sadece ölçüye bakmak yeterli değildir. Vidanın malzemesi, kaplama türü, baş yapısı ve kullanılacağı ortam da seçim üzerinde doğrudan etkilidir.
| Kaplama | Korozyon Dayanımı | Uygun Ortam | Fiyat |
|---|---|---|---|
| Galvaniz / Çinko Kaplama | Orta | İç mekan, kuru dış mekan | Ekonomik |
| Paslanmaz Inox A2 | Yüksek | Dış mekan, banyo, mutfak | Yüksek |
| Paslanmaz Inox A4 | Çok yüksek | Deniz kenarı, kimyasal ortam | Çok yüksek |
| Fosfat Kaplama | Düşük | Alçıpan montajı ve iç mekan | Ekonomik |
Dış mekan ve ıslak hacim projelerinde paslanmaz vida tercih edilebilir. Paslanmaz inox ürünler kategorisinde A2 ve A4 kalite ürünleri inceleyebilirsiniz. Alçıpan montajı için ise fosfat kaplı alçıpan vidaları tercih edilebilir.
Vidanın baş şekli, montaj yöntemini ve yüzey görünümünü belirler.
Havşa baş: Ahşabın içine gömülür, yüzeyin düz kalmasını sağlar. Mobilya ve marangozlukta sık kullanılır.
Yuvarlak veya bombeli baş: Yüzeyden hafif çıkıntı yapar. Dekoratif uygulamalarda ve bazı sac bağlantılarında tercih edilebilir.
PZ ve PH uç farkı: PZ ve PH yıldız uçlar birbirine benzese de aynı değildir. Yanlış uç kullanımı vida başının sıyrılmasına neden olabilir. Detaylı karşılaştırmayı vida başı türleri yazımızda bulabilirsiniz.
Farklı vida tipleri, aynı ölçüyü farklı biçimde ifade edebilir. Bu nedenle vida alırken yalnızca sayı değerine değil, vida türüne de bakmak gerekir.
| Vida Türü | Ölçü Gösterimi | Örnek | Açıklama |
|---|---|---|---|
| Sunta vidası | Çap x Boy | 4x40 | Dış diş çapı ve toplam uzunluk dikkate alınır. |
| Sac vidası | ST çapı x Boy | ST4.2x19 | ST ifadesi sac vidası ölçüsünü belirtir. |
| Metrik vida | M çapı x Boy | M5x20 | M harfi metrik diş ölçüsünü ifade eder. M3, M4, M5, M6 ve M8 karşılaştırması için metrik vida ölçüleri tablosu incelenebilir. |
| Alçıpan vidası | Çap x Boy | 3.5x25 | İnce dişli ve fosfat kaplı modeller sık kullanılır. |
| Matkap uçlu vida | Çap x Boy | 4.8x19 | Uç kısmı delme yapısına sahiptir, bazı uygulamalarda ön delme ihtiyacını azaltır. |
Her vida türünün kendine özgü seçim kriterleri vardır. Vida ve civataların DIN standart numaraları hakkında bilgi için DIN standartları rehberi incelenebilir. Hangi vida türünün nerede kullanıldığını vida çeşitleri rehberi içinde detaylı olarak anlattık.
4x30 ifadesi, vidanın gövde çapının 4 mm, toplam boyunun ise 30 mm olduğunu belirtir. Bu ölçü özellikle mobilya, sunta ve MDF montajlarında sık tercih edilir.
Vida çapı, dişli kısmın en dış noktalarından bir kumpas ile ölçülür. Kumpas yoksa milimetrik cetvel kullanılabilir ancak en doğru sonuç kumpasla alınır. Dişsiz gövde kısmını değil, dişlerin en geniş noktasını ölçmek gerekir.
Ön delik açılacaksa matkap ucu, vida tipine ve malzeme sertliğine göre seçilmelidir. Ahşapta genellikle vida çapından daha ince bir uç kullanılır. Bu işlem ahşabın çatlamasını azaltır ve vidanın daha düzgün ilerlemesini sağlar.
Sac vidalarında ölçüler ST ön ekiyle gösterilebilir. Örneğin ST4.2x19, 4,2 mm çapında ve 19 mm boyunda bir sac vidası anlamına gelir. Sac vidaları, ince metal levhaları birbirine veya bir yüzeye bağlamak için kullanılır.
Metrik vidalarda M harfi metrik diş sistemini ifade eder. M5, vidanın nominal olarak 5 mm çap grubunda olduğunu gösterir. M5x20 ise 5 mm çapında, 20 mm boyunda bir metrik vida anlamına gelir. M3, M4, M5, M6 ve M8 ölçülerini toplu olarak karşılaştırmak için metrik vida ölçüleri tablosu rehberini inceleyebilirsiniz.
Vida ölçülerini doğru okumak ve seçmek, projenizin sağlamlığı için ilk adımdır. Çap x boy formatını anladığınızda, malzeme kalınlığına göre uygun boyu seçmek kolaylaşır. Malzemenin sertliğini, ortam koşullarını, baş tipini ve bağlantının taşıyacağı yükü de göz önünde bulundurarak seçim yapılmalıdır.
Metrik vida seçimi yapıyorsanız, yalnızca çap ve boy değil; diş adımı ve somun uyumu da kontrol edilmelidir. Bu konuda detaylı karşılaştırma için Metrik Vida Ölçüleri Tablosu yazımızı inceleyebilir, uygun ürünleri metrik vida çeşitleri kategorisinden seçebilirsiniz.
Aradığınız tüm ölçülerde vida çeşitleri için Tuğra Hırdavat ürün sayfasını ziyaret edebilir, projenize uygun bağlantı elemanını kolayca bulabilirsiniz.
11.03.20260
)